विश्व सुनामी जागरूकता दिवस २०२६

• प्रत्येक वर्ष नोभेम्बर ५ का दिन विश्वभर यो दिवस मनाइन्छ,
• सन् २०२६ को नारा (Theme): "Be Tsunami Ready: Resilience Starts With You— "प्रणाली र सुशासन बलियो भए पनि जब व्यक्ति आफैँ सचेत हुन्छ, तब मात्र सुनामीको जोखिमबाट जीवन जोगाउन सकिन्छ भन्ने यसको मुख्य सार
• घोषणा वर्ष: संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभा (UNGA) ले डिसेम्बर २०१५ मा प्रस्ताव पारित गरी यो दिवस मनाउने निर्णय गरेको,
• ऐतिहासिक पृष्ठभूमि: जापानले अघि सारेको प्रस्ताव अनुसार सन् १८५४ नोभेम्बर ५ मा आएको विनाशकारी भूकम्प र सुनामीका बेला एक जापानी नागरिकले धानको कुन्यूमा आगो लगाएर तटीय गाउँलेहरूको ज्यान जोगाएको घटना (Inamura-no-hi) को सम्झनामा यो मिति तय गरिएको,
• सम्बन्धित अन्तर्राष्ट्रिय खाका: यो दिवसले विपद् जोखिम न्यूनीकरणका लागि सेन्डाई फ्रेमवर्क (Sendai Framework 2015-2030) को कार्यान्वयनलाई सहयोग पुर्‍याउँछ,
• सुनामी के हो? समुद्रमा उत्पन्न हुने अत्यन्तै शक्तिशाली, लामा र विनाशकारी छालहरूको शृङ्खला
• शब्दावली अर्थ: 'सुनामी' (Tsunami) जापानी भाषाको शब्द; 'Tsu' को अर्थ बन्दरगाह (Harbor) र 'Nami' को अर्थ छाल (Wave)
• सुनामीको मुख्य कारण: समुद्री सतह मुनि जाने शक्तिशाली भूकम्प, ज्वालामुखी विस्फोट आदि