मल्लहरूको नेपाल आगमन
मल्लहरूको नेपाल आगमन
उत्तर भारतमा मगधका गुप्त सम्राटको दिग्विजयका कारण वैशालीका लिच्छविहरू त्यहाँ टिक्न नसकी काठमाडौं उपत्यकामा आए। त्यसैगरी भारतको कुशीनगर तथा त्यस वरिपरिका क्षेत्रका मूल निवासी मल्लहरू पनि शरणार्थीका रूपमा नेपालको गण्डकी क्षेत्रमा प्रवेश गरे।
राजल्लदेव र कठय मल्लले ललितपुरको दक्षिणमा अवस्थित चम्पागिरि (आजको चापागाउँ) मा बसोबास गरेपछि मल्लहरूले काठमाडौंमा आफ्नो राजनीतिक प्रभाव बढाउने प्रयास गरे। मानदेवद्वारा मल्ल प्रदेशमा आक्रमणको मुख्य उद्देश्य मल्लहरूको महत्त्वाकांक्षालाई दबाउनु थियो।
जब केन्द्रमा लिच्छवि शासन कमजोर हुन थाल्यो, मल्लहरूको केन्द्रमा शासन गर्ने आकांक्षा बलियो बन्दै गयो। यसै क्रममा अरिदेव (अरि मल्ल) सफल भए। विक्रम संवत १२१० मा जन्मिएका अरिदेव वि.सं. १२५८ मा राजा बने र करिब १५ वर्ष शासन गरे। वि.सं. १२७४ मा उनको निधन भयो।
अरि मल्लपछि अभय मल्ल वि.सं. १२७४ मा राजा भए र उनले ३८ वर्षसम्म शासन गरे।
