गणतन्त्र दिवस, २०८३
- वि.सं. २०८३ को गणतन्त्र दिवस १९औँ गणतन्त्र दिवस,
- हरेक साल जेठ १५ मा मनाइने गरिन्छ,
- दिवसको ऐतिहासिक सन्दर्भ: वि.सं. २०६२/६३ को ऐतिहासिक जनआन्दोलनको जगमा निर्वाचित पहिलो संविधानसभाको पहिलो बैठकले वि.सं. २०६५ जेठ १५ गते नेपाललाई संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेको,
- संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको घोषणासंगै नेपालमा २४० वर्ष लामो शाहवंशीय राजतन्त्रको औपचारिक र विधिवत् अन्त्य भएको,
- नेपालले निरपेक्ष हिन्दू राजतन्त्रबाट धर्मनिरपेक्ष, संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमा सफलतापूर्वक संक्रमण गर्ने विश्वको पहिलो र एकमात्र राष्ट्र,
- विश्वको सबैभन्दा कान्छो संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र राष्ट्र: नेपाल
नेपालमा वि.सं. २०६५ जेठ १५ गते "संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र" घोषणा भएदेखि २०७२ असोज ३ गते नयाँ संविधान जारी हुनुसम्मका मुख्य क्रमिक घटनाहरूको विस्तृत तालिका:
|
मिति (वि.सं.)
|
मुख्य घटना/विवरण
|
|---|---|
|
२०६५ जेठ १५
|
संविधान सभाको पहिलो बैठकले नेपाललाई 'संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र' घोषणा गरी २४० वर्ष लामो राजतन्त्रको विधिवत् अन्त्य गरेको,
|
|
२०६५ जेठ १५ (राति)
|
राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको संवैधानिक व्यवस्था गर्न नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३ मा चौथो संशोधन गरिएको,
|
|
२०६५ साउन ४
|
परमानन्द झा नेपालको पहिलो उपराष्ट्रपतिको रूपमा निर्वाचित र घोषित,
|
|
२०६५ साउन ६
|
डा. रामवरण यादव नेपालको पहिलो राष्ट्रपतिको रूपमा निर्वाचित,
|
|
२०६५ साउन ९
|
सुवासचन्द्र नेम्वाङ संविधान सभाको अध्यक्ष पदमा निर्विरोध निर्वाचित,
|
|
२०६५ कात्तिक २९
|
संविधान सभाले आफ्नो कार्य सञ्चालनका लागि 'संविधान सभा नियमावली, २०६५' पारित गरेको,
|
|
२०६५ मंसिर १३
|
पूर्णकुमारी सुवेदी संविधान सभाको उपाध्यक्ष पदमा निर्वाचित,
|
|
२०६६ भदौ १२
|
संवैधानिक समितिको सभापतिमा नीलम्वर आचार्य चयन,
|
|
२०६९ जेठ १४
|
पटक-पटक म्याद थप गर्दा पनि संविधान जारी हुन नसकी पहिलो संविधान सभाको कार्यकाल समाप्त,
|
|
२०७० मंसिर ४
|
संविधान निर्माणको बाँकी कार्य पुरा गर्न दोस्रो संविधान सभाको ऐतिहासिक निर्वाचन सम्पन्न भयो।,
|
|
२०७० माघ ७
|
दोस्रो संविधान सभाका सदस्यहरूले सामूहिक रूपमा पद तथा गोपनीयताको शपथ लिए।,
|
|
२०७२ जेठ २५
|
प्रमुख दलहरूबीच संविधानका मुख्य विवादित विषयहरू सुल्झाउन ऐतिहासिक १६ बुँदे राजनीतिक सहमति,
|
|
२०७२ असार १५
|
मस्यौदा समितिका सभापति कृष्णप्रसाद सिटौलाले 'नेपालको संविधानको पहिलो मस्यौदा' सभामा पेस,
|
|
२०७२ भदौ ४
|
१६ बुँदे सहमति र जनताको सुझाव समेटेर 'नेपालको संविधानको परिमार्जित विधेयक' सभामा प्रस्तुत,
|
|
२०७२ भदौ ३०
|
परिमार्जित विधेयकमाथिको मतदान प्रक्रिया सकिएपछि ५३२ सदस्यमध्ये ५०७ जना (दुई-तिहाइभन्दा बढी) को समर्थनमा संविधान पारित भयो।,
|
|
२०७२ असोज ३
|
राष्ट्रपति डा. रामवरण यादवले 'नेपालको संविधान' मा हस्ताक्षर गरी घोषणा गरेसँगै नयाँ संविधान ऐतिहासिक रूपमा जारी,
|
