वि.सं. २०८३ असोज महिनामा घटेका मुख्य राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय समसामयिक घटनाक्रमहरू
|
मिति (वि.सं.)
|
घटना र लोकसेवा सान्दर्भिक मुख्य तथ्यहरू (ठिक्कको विस्तृत विवरण)
|
|---|---|
|
असोज १
|
१४औँ राष्ट्रिय विज्ञान दिवस, २०८३: "विज्ञान तथा प्रविधि: विकास र उत्पादन वृद्धि" नाराका साथ मनाइएको,
|
|
|
विश्व बिरामी सुरक्षा दिवस, २०२६: विश्वव्यापी स्तरमा "Safe care for life!" र राष्ट्रिय स्तरमा "सुरक्षित उपचार र निरन्तर हेरचाह, नसर्ने रोग व्यवस्थापनको बलियो आधार" नाराका साथ मनाइएको,
|
|
असोज २
|
राष्ट्रिय शिक्षा दिवस, २०८३: आगामी ५ वर्ष (२०८१–२०८५) का लागि आदर्श वाक्य “ज्ञान, विज्ञान, सीप, उद्यम र मौलिकता: साझेदारी र प्रणालीगत सक्षमता” तय गरिएको,
|
|
|
पहिचान पुरस्कारका लागि श्रेष्ठ-सूची सार्वजनिक: पहिचान पुरस्कार कोषद्वारा वि.सं. २०८१ र २०८२ का लागि प्रकाशित उत्कृष्ट ८/८ वटा कृतिहरूको संक्षिप्त सूची सार्वजनिक गरिएको,
|
|
असोज ३
|
११औँ संविधान दिवस तथा राष्ट्रिय दिवस, २०८३: वि.सं. २०७२ असोज ३ गते नेपालको संविधान जारी भएको ऐतिहासिक दिनको स्मरणमा देशभर विविध कार्यक्रमका साथ मनाइएको,
|
|
|
२०औँ एसियाली खेलकुद (Asian Games) सुरु: जापानको आइची प्रदेश र नागोया सहरमा "Imagine One Asia" नाराका साथ २०औँ एसियाड सुरु
|
|
असोज ५
|
धुलिखेल एसियाकै दोस्रो स्वस्थ सहर (Healthy City) घोषित: विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (WHO) ले काभ्रेपलाञ्चोकको धुलिखेल नगरपालिकालाई ६५.४८ अङ्कका आधारमा एसियाकै दोस्रो र नेपालको पहिलो स्वस्थ सहर घोषित गरेको,
|
|
|
विश्व शान्ति दिवस र विश्व अल्जाइमर्स दिवस, २०२६: विश्व शान्ति दिवस "Invest in Peace - For Everyone, Everywhere, Every Day" र विश्व अल्जाइमर्स दिवस "The Earlier You Know, The More You Can Do..." नाराका साथ मनाइएको,
|
|
असोज ६
|
संसद्द्वारा UN-BBNJ ('High Seas Treaty') सम्झौता सर्वसम्मत अनुमोदन: प्रतिनिधि सभाले राष्ट्रिय क्षेत्राधिकारभन्दा बाहिरको समुद्री जैविक विविधता संरक्षण र लाभको समन्यायिक बाँडफाँडसम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय ऐतिहासिक सम्झौता सर्वसम्मत पारित गरेको,
|
|
|
प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको पहिलो विदेश भ्रमण: संयुक्त राष्ट्रसङ्घको ८१औँ महासभा (UNGA 81) मा सहभागी हुन न्युयोर्क प्रस्थान गरेका,
|
|
|
आइटियु (ITU) को दक्षिण एसिया प्रमुखमा आनन्दराज खनाल नियुक्त: अन्तर्राष्ट्रिय दूरसञ्चार सङ्घको नयाँ-दिल्लीस्थित दक्षिण एसिया क्षेत्रीय कार्यालय तथा इनोभेसन सेन्टरको प्रमुख पदमा नेपाली सूचना प्रविधि विज्ञ खनाल नियुक्त भएका,
|
|
असोज ७
|
नेपाल-ग्रेनाडा कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना: न्युयोर्कमा आयोजित समारोहमा हस्ताक्षर भएसँगै क्यारिबियन राष्ट्र ग्रेनाडा नेपालसँग कूटनीतिक सम्बन्ध कायम गर्ने १८६औँ राष्ट्र बनेको,
|
|
अन्तर्राष्ट्रिय सांकेतिक भाषा दिवस, २०२६: "Declaring Deaf People’s Human Rights" नाराका साथ मनाइएको,
|
|
|
कविडाँडा राष्ट्रिय आख्यान पुरस्कार-२०८२ घोषणा: कविडाँडा साहित्य समाजद्वारा डा. नीलम कार्की निहारिकाको उपन्यास 'राजमाता' लाई रु. २,००,१६० राशिको यो पुरस्कार प्रदान गर्ने घोषणा गरिएको,
|
|
|
असोज ८
|
प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहद्वारा UNGA 81 मा ऐतिहासिक सम्झौता र सम्बोधन: ८१औँ महासभाको मुख्य बहसमा सम्बोधन गर्दै नेपालमा आएको भोटेकोशी-त्रिशूली बाढी (हिमाली सुनामी) को सन्दर्भमा जलवायु न्याय, क्षतिपूर्ति अनुदान र 'हिमाली जलवायु उत्थानशीलता संयन्त्र' को प्रस्ताव राखेका,
|
|
|
नेपाल र कजाकिस्तानबीच भिसा छुट सम्झौता: न्युयोर्कमा परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र कजाकिस्तानका परराष्ट्रमन्त्रीबीच कूटनीतिक तथा सरकारी/सेवा राहदानीवाहकहरूलाई भिसा छुट दिने सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको,
|
|
असोज ९
|
नेपाल-नामिबिया कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना: अफ्रिकी मुलुक नामिबिया नेपालसँग औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्ध कायम गर्ने १८७औँ राष्ट्र बनेको,
|
|
नेपाल एआईआईबी (AIIB) गभर्नर परिषद्को उप-सभापतिमा निर्वाचित: कतारको दोहामा सम्पन्न एसियाली पूर्वाधार लगानी बैंकको ११औँ वार्षिक बैठकमा सन् २०२६-२७ का लागि अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेको नेतृत्वमा नेपाल पहिलोपटक उपाध्यक्ष चुनिएको,
|
|
|
विश्व फार्मासिस्ट दिवस, २०२६: “Empowering Pharmacists for Healthier Futures” (नेपालको नारा: "स्वस्थ भोलिका लागि सक्षम फार्मासिस्ट") नाराका साथ मनाइएको,
|
|
|
असोज १०
|
नेपाल-सेनेगल कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना: सेनेगल नेपालसँग औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्ध कायम गर्ने १८८औँ राष्ट्र बनेको,
|
|
नेपाल र बेलारुसबीच भिसा छुट सम्झौता: कूटनीतिक, सरकारी तथा सेवा राहदानीवाहकहरूलाई भिसा छुट दिने द्विपक्षीय सम्झौतामा न्युयोर्कमा हस्ताक्षर भएको,
|
|
|
१२औँ राष्ट्रिय सुरक्षित गर्भपतन सेवा दिवस: "ऐक्यबद्धतासहित अघि बढौँ: विपद्मा सुरक्षित गर्भपतन सेवा लगायत प्रजनन न्याय सुनिश्चित गरौँ" नाराका साथ मनाइएको,
|
|
|
आणविक हतियारको पूर्ण उन्मूलनका लागि अन्तर्राष्ट्रिय दिवस: "A World United for Peace and Disarmament" नाराका साथ मनाइएको,
|
|
|
असोज ११
|
४७औँ विश्व पर्यटन दिवस, २०२६: "Digital Agenda and Artificial Intelligence to Redesign Tourism" नाराका साथ मनाइएको,
|
|
नेपालमा पहिलो पटक CAR-T सेल थेरापी उपचार सुरु: त्रि.वि. शिक्षण अस्पतालमा स्वदेशी प्रयोगशालामा उत्पादित कोषिका (CD19 CAR T-cell) मार्फत रक्त क्यान्सरका बिरामीमा अत्याधुनिक 'लाइभ ड्रग' इम्युनोथेरापी सेवा सफलतापूर्वक सुरु गरिएको,
|
|
|
मिस युनिभर्स नेपाल २०२६: काठमाडौँमा आयोजित फाइनलमा प्रयाशना गुरुङले 'मिस युनिभर्स नेपाल २०२६' र विनीता ओलीले 'मिस अर्थ नेपाल २०२६' को उपाधि जितेका,
|
|
|
एमटीभी भिडियो म्युजिक अवार्ड्स (VMAs 2026): लस एन्जलसमा सम्पन्न समारोहमा गायिका मडोनाले सर्वाधिक ७ वटा अवार्ड जितिन् भने टेलर स्विफ्टको 'द फेथ अफ ओफेलिया' ले 'Video of the Year' प्राप्त गरेको,
|
|
|
असोज १२
|
सूचनामा विश्वव्यापी पहुँचका लागि अन्तर्राष्ट्रिय दिवस: "Upholding Information Integrity in the Digital Age." नाराका साथ मनाइएको,
|
|
|
विश्व रेबिज दिवस, २०२६: "Stronger Together" नाराका साथ मनाइएको,
|
|
असोज १३
|
नेपालमा चराको ९०४औँ नयाँ प्रजाति फेला: धनुषाको जनकपुरधाम (कुवा मंग्लैया) मा ६७ मिटरको उचाइमा 'श्वेतहार माटीकोरे' (White-collared Kingfisher) नामक नयाँ चरा फेला परेसँगै नेपालमा चराका प्रजाति ९०४ पुगेको,
|
|
|
विश्व मुटु दिवस, २०२६: "Don't Miss a Beat" नाराका साथ विश्वभर मनाइएको,
|
|
असोज १५
|
३६औँ अन्तर्राष्ट्रिय ज्येष्ठ नागरिक दिवस: "The Age of Longevity: Rethinking Systems for Longer Lives" नाराका साथ मनाइएको,
|
|
|
राष्ट्रिय चलचित्र दिवस, २०८३: नेपालको पहिलो कथानक चलचित्र 'आमा' वि.सं. २०२२ असोज १५ मा प्रदर्शन भएको ऐतिहासिक दिनको स्मरणमा पहिलोपटक असोज १५ गते स्थायी रूपमा यो दिवस मनाइएको,
|
|
असोज १६
|
अन्तर्राष्ट्रिय अहिंसा दिवस, २०२६: महात्मा गान्धीको १५७औँ जन्मजयन्तीका अवसरमा "Advancing Peace and Dialogue" नाराका साथ मनाइएको,
|
|
|
विश्व मुस्कान दिवस, २०२६: "Do an act of kindness. Help one person smile." नाराका साथ मनाइएको,
|
|
असोज १८
|
विश्व पशु दिवस, २०२६: "See the World Through Their Eyes" नाराका साथ मनाइएको,
|
|
नोबेल पुरस्कार २०२६ (चिकित्साशास्त्र): 'अप्टोजेनेटिक्स (Optogenetics)' प्रविधिको विकासका लागि कार्ल डाइसरोथ, पिटर हेगेमान र जर्ज नागेललाई प्रदान गरिएको,
|
|
|
विश्व शिक्षक दिवस, २०२६: "Standing with teachers: 60 years of protecting the profession." नाराका साथ युनेस्कोद्वारा मनाइएको,
|
|
|
असोज २०
|
नोबेल पुरस्कार २०२६ (भौतिकशास्त्र): 'आिसक्युब न्युट्रिनो अब्जर्भेटरी' को निर्माण र 'भूत कण' (High-Energy Neutrinos) को खोजीका लागि बेल्जियन-अमेरिकी वैज्ञानिक फ्रान्सिस हाल्जेन (Francis Halzen) लाई प्रदान गरिएको,
|
|
असोज २१
|
नोबेल पुरस्कार २०२६ (रसायनशास्त्र): 'असममित प्राङ्गारिक संश्लेषणमा गैर-रैखिक प्रभाव र स्वत: उत्प्रेरणको खोजी' का लागि हेनरी बी. कागान र केन्सो सोईलाई संयुक्त रूपमा प्रदान गरिएको,
|
|
असोज २२
|
नोबेल साहित्य पुरस्कार, २०२६: क्यानडेली बहुमुखी स्रष्टा एन कार्सन (Anne Carson) लाई प्रदान गरिएको (उनी नोबेल साहित्य जित्ने १९औँ महिला हुन्)
|
|
|
विश्व दृष्टि दिवस, २०२६: अक्टोबरको दोस्रो बिहीबार "Love Your Eyes" नाराका साथ मनाइएको,
|
|
असोज २३
|
नोबेल शान्ति पुरस्कार, २०२६: दक्षिण अफ्रिकाकी प्रख्यात न्यायविद् तथा पूर्व युएन मानव अधिकार उच्चायुक्त नवनीतम "नावी" पिल्ले (Navanethem "Navi" Pillay) लाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र शान्ति प्रवर्द्धनका लागि प्रदान गरिएको,
|
|
|
विश्व हुलाक दिवस, २०२६: “World Post Day: One postal network, infinite possibilities” नाराका साथ मनाइएको,
|
|
असोज २६
|
नोबेल पुरस्कार २०२६ (अर्थशास्त्र): समष्टिगत आर्थिक स्थिरीकरणको व्यष्टिगत आधारसम्बन्धी अनुसन्धानका लागि रोबर्ट ई. हल (Robert E. Hall) र माइकल वुडफोर्ड (Michael Woodford) लाई प्रदान गरिएको,
|
|
असोज २७
|
नेपाल UNHRC को सदस्यमा तेस्रो पटक निर्वाचित: संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय मानव अधिकार परिषद् (UNHRC) को सन् २०२७–२०२९ कार्यकालका लागि नेपाल १७३ मत प्राप्त गर्दै एसिया-प्रशान्त क्षेत्रबाट सर्वाधिक मतका साथ तेस्रो पटक निर्वाचित भएको,
|
|
|
अन्तर्राष्ट्रिय प्रकोप जोखिम न्यूनीकरण दिवस: "Resilience Starts at Home" नाराका साथ मनाइएको,
|
|
असोज ३०
|
७१औँ प्रहरी दिवस, २०८३: ‘विपद्मा सारथी, संकटमाछहारी, प्रविधियुक्त नेपाल प्रहरी’ मूल नाराका साथ मनाइएको,
|
|
असोज ३१
|
नेपाल प्रिमियर लिग (NPL) तेस्रो संस्करणलाई ICC को स्वीकृति: क्यानद्वारा कात्तिक ९ देखि मङ्सिर ५ सम्म कीर्तिपुरमा सञ्चालन हुने NPL Season 3 लाई अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (ICC) ले औपचारिक स्वीकृति प्रदान गरेको घोषणा गरिएको,
|
|
|
अन्तर्राष्ट्रिय गरिबी निवारण दिवस, २०२६: "United for Peace and Human Rights." आवधिक विषयवस्तुका साथ मनाइएको,
|
