लोक सेवा विशेष वस्तुगत प्रश्नोत्तर (१६ साउन २०८१)
१. हेन्ले पासपोर्ट इन्डेक्स २०२४ मा नेपाल कति औँ स्थानमा रहेको छ ?
- ९८ औँ
- सन् २०२३ मा नेपाल १०३ औँ स्थानमा थियो ।
- हेन्ले पासपोर्ट इन्डेक्स २०२४ अनुसार नेपालबाट ३९ राष्ट्रहरूमा यात्रा गर्न फ्री भिसा उपलब्ध हुने गरेको छ ।
- विश्वका शक्तिशाली पासपोर्टको सूचीको पहिलो स्थानमा सिङ्गापुर रहेको । सिङ्गापुरका नागरिकले विश्वका १९५ देशमा फ्री भिसामा यात्रा गर्न सक्छन् ।
– शक्तिशाली पासपोर्टको सूचीमा शीर्ष देशहरू :
- जुन राष्ट्रको राहदानी प्रयोग गरेर नागरिकले फ्री भिसामा धेरै गन्तव्यमा यात्रा गर्न सक्छन्, सोही राष्ट्रको राहदानी सबैभन्दा शक्तिशाली हो ।
- यो सूचकाङ्क इन्टरनेसनल एयर ट्रान्सपोर्ट एसोसिएसनले उपलब्ध गराएको विशेष तथ्याङ्कका आधारमा तयार गरिएको हो ।
- यो सूचीमा सोमालिया, पाकिस्तान, यमन, इराक, सिरिया र अफगानिस्तान क्रमशः सबैभन्दा तल रहेका छन् ।
२. नेपालको प्रशासनिक इतिहासमा पहिलो पटक महिला मुख्य सचिव बन्न सफल व्यक्तित्व को हुन् ?
- लीलादेवी गड्तौला (विसं २०८१ साउन १०)
- वि.सं. २०२३ मा तेह्रथुमको म्याङलुङमा जन्मिएकी गड्तौला ५८ बर्से उमेर हदका कारण १५ भदौमा सेवानिवृत्त हुने छिन् ।
➤शाखा अधिकृत : २०५२
➤उपसचिव : २०६३
➤सहसचिव : २०७०
➤सचिव : २७ कात्तिक २०७७
- निजामती सेवामा पहिलो महिला सचिव चन्द्रकला किरण हुन् । २००५ सालमा निजामती सेवामा प्रवेश गरेकी किरण २०४१ सालमा सचिवमा नियुक्त भएकी थिइन् ।
३. ३३ औँ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक खेलकुद प्रतियोगिता कहिलेदेखि सुरु भएको हो ?
- सन् २०२४ जुलाई २६ (अगस्ट ११ सम्म सञ्चालन हुने ।), पेरिस (फ्रान्स)
४. ‘दी स्प्रिट अफ ल’ नामक कृतिका रचनाकार को हुन् ?
- मन्टेस्क्यु
- डिभाइन कमेडी : दाँते
- फ्रिडम फ्रम फियर : आङसाङ सुकी
- द प्रिन्स : निकोलो मेकियावेली
- मेटाफिजिक्स : अरस्तु
- सोसियल कन्ट्रयाक्ट : जिन ज्याक रुसो
५. विश्व बाघ दिवस कहिले मनाइन्छ ?
- जुलाई २९
- २०२४ को नारा : कार्यका लागि आह्वान ।
- विश्व बाघ दिवस सन् २०११ देखि मनाउन थालिएको हो ।
६. चाणक्य नामले पनि चिनिने कौटिल्यको वास्तविक नाम के हो ?
- विष्णुगुप्त
७. धार्मिक, पर्यटकीय एवं जैविक विविधताका हिसाबले महìवपूर्ण बर्जुताल कहाँ रहेको छ ?
- सुनसरी
८. राष्ट्रिय योजना आयोगको उपाध्यक्षमा कसलाई नियुक्त गरियो ?
- प्राडा शिवराज अधिकारी (वि.सं. २०८१ साउन)
९. प्रेमप्रकाश मल्ल मधुकर स्मृति पुरस्कारबाट सम्मानित स्रष्टा को हुन् ?
- गजलकार खगेन्द्र गिरी ‘कोपिला’ (नेपालगन्ज), पुरस्कार राशि : ५१,१११।–
१०. भू–उपग्रहबाट पहिलो पटक टेलिफोन सञ्चालन भएको जिल्ला कुन हो ?
- मुस्ताङ
११. बेलायतको बाथमा आयोजित ६५ औँ अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पियाड (२०२४) मा नेपाललाई अनरेवल मेन्सन अवार्ड दिलाउने विद्यार्थी को हुन् ?
- कृतेश ढकाल र श्रेयस शर्मा बास्तोला
- १०८ देशका छ सयभन्दा बढी विद्यार्थी सम्मिलित सो प्रतिस्पर्धामा उनीहरूले एक एक अनरेबल मेन्सन (एचएम) दिलाएका हुन् ।
- नेपाल गणित सङ्घले तीन हजारभन्दा बढी विद्यार्थीमध्ये विभिन्न चरणका छनोटबाट छ जना विद्यार्थी छानेको थियो ।
- हरेक वर्ष जुलाईमा आयोजना हुने यो प्रतियोगिता संसारकै ठुलो शैक्षिक प्रतियोगिता मानिन्छ ।
- प्रतियोगिता सन् १९५९ देखि रोमानियाबाट सुरु भएको हो ।
- नेपालले सन् २०१७ ब्राजिलमा सम्पन्न ५८ औँ प्रतियोगिताबाट सहभागिता जनाउँदै आएको छ ।
- संसारभरका २० वर्षमुनिका विद्यार्थीबिच हुने यो प्रतियोगिताको ६६ औँ संस्करण आगामी वर्ष जुलाइमा अस्ट्रेलियामा हुने छ ।
१२. प्रसिद्ध म्यागजिन टाइमद्वारा सन् २०२४ का लागि तयार पारिएको संसारका सय सर्वोत्कृष्ट ठाउँको सूचीमा पर्न सफल नेपालको पर्यटकीय स्थल कुन हो ?
- बुरहान वाइल्डरनेस क्याम्प, बर्दिया
१३. एसिसी महिला एसिया कप टी–२० क्रिकेट प्रतियोगिताको उपाधि कसले जित्यो ?
- श्रीलङ्का (उपविजेता : भारत), सन् २०२४ जुलाई
- श्रीलङ्काले भारतलाई आठ विकेटले हराउँदै उपाधि हात पारेको हो ।
- पहिले ब्याटिङ गरेको भारतले २० ओभरमा ६ विकेट गुमाएर १६५ रनको बलियो योगफल खडा गरेको थियो । प्रत्युत्तरमा श्रीलङ्काले १८.४ ओभरमा दुई विकेट गुमाएर १६७ रन बनायो ।
- उपाधि विजेता श्रीलङ्काका चमारी अटापटु प्रतियोगिताकै उत्कृष्ट खेलाडी बनेकी छन् । उनले सर्वाधिक ३०४ रन जोडेकी छन् । प्रतियोगितामा सर्वाधिक विकेट लने बलर भारतीय दीप्ति शर्मा हुन् । उनले पाँच खेलमा १० विकेट हात पारेकी छन् ।
१४. सार्क सचिवालयबाट नियमित रूपमा निस्कने पत्रिकाको नाम के हो ?
- पिजन
१५. नेपालमा भारतको पहिलो महावाणिज्य दूतावास कहिले र कहाँ खोलियो ?
- वि.सं. २०६१ माघ ४, वीरगन्ज
१६. नेपाली शिक्षा परिषद्ले ‘लेबाल त्रिरत्न पुरस्कार’ कसलाई प्रदान ग¥यो ?
- शिक्षाविद् प्राडा विद्यानाथ कोइराला
- पुरस्कारको राशि एक लाख एक हजार १०१ रुपियाँ रहेको छ ।
- कवि शिरोमणि लेखनाथ पौड्याल, बालकृष्ण सम र महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको स्मृतिमा शिक्षा परिषद्ले लेबाल त्रिरत्न पुरस्कार स्थापना गरेको हो ।
१७. व्रिक्स बैङ्कको प्रधान कार्यालय कहाँ रहेको छ ?
- साङ्घाई (चीन)
१८. सरकारी कार्यालयका साइनबोर्डहरू नेपालीमा राख्नु पर्ने व्यवस्था कहिलेदेखि भएको हो ?
- वि.सं. २०१८ जेठ ९
१९. नेपालको सबभन्दा उच्च स्थानबाट बगेको अरुण नदीलाई अर्को के नामले चिनिन्छ ?
- फुङ्चु
२०. समुद्र संरक्षणसम्बन्धी युएन हाई–सी ट्रिटी कहिले भएको हो ?
- सन् २०२३ मार्च ४
- सन् १९८२ को समुद्र संरक्षणसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौताले ‘हाई–सी’ क्षेत्रको व्यवस्था गरेको थियो ।
- सम्झौतासँगै घोषणा गरिने संरक्षण क्षेत्रमा जथाभावी रूपमा माछा मार्ने जलविहार गर्ने साथै दुई सय मिटरभन्दा गहिरो उत्खनन गर्ने कार्यलाई पूर्ण रूपमा नियन्त्रण गर्ने अपेक्षा लिइएको छ ।
- सम्झौता मुख्य गरी हाई–सी को ३० प्रतिशत क्षेत्र संरक्षण क्षेत्र घोषणा हुने, सामुद्रिक आनुवंशिक स्रोतको संरक्षण, प्राप्त आम्दानी सबै पक्ष मुलुकबिच बाँडफाटँलगायतमा केन्द्रित रहेको छ ।
- सन्धिको अर्को महत्वपूर्ण पाटोका रूपमा ‘हाई सी’ भएको क्षेत्रमा कुनै पनि गतिविधि गर्दा वातावरणीय अध्ययन प्रतिवेदन (इआईए) गर्नुपर्ने रहेको छ ।
प्रस्तुतकर्ता : टङ्क केसी
