१.) चुरे श्रेणी:

• अवस्थिति: यो पहाडी प्रदेशको सबैभन्दा दक्षिणी भागमा र तराईको ठिक उत्तरमा पूर्व-पश्चिम फैलिएर रहेको,
• चुरे क्षेत्रको भौगोलिक सिमाना: पश्चिममा पाकिस्तानको सिन्धु नदीदेखि सुरु भई नेपाल हुँदै पूर्वमा भारतको ब्रह्मपुत्र नदीसम्म फैलिएको,
• चुरे क्षेत्रको उत्पत्ति र उमेर: करिब ४ करोड वर्ष पहिले हिमालयको उत्पत्तिको क्रममा नदीजन्य पदार्थहरू थुप्रिएर बनेको।
• नेपालमा चुरे क्षेत्रको बिस्तार: पूर्व इलामदेखि पश्चिम कञ्चनपुरसम्म झण्डै ८०० कि.मी. क्षेत्रमा फैलिएको,
• चुरे क्षेत्रको अन्य नाम: शिवालिक (Shiwalik) श्रृंखला
• उचाइ: समुद्री सतहदेखि ६१० मिटरदेखि १,८७२ मिटर सम्मको उचाइमा यो श्रेणी अवस्थित,
• नेपालमा चुरे क्षेत्रको चौडाई (उत्तर-दक्षिण): स्थान अनुसार १० देखि ५० कि.मी. सम्म
• सर्वोच्च शिखर: चुरे श्रेणीको सबैभन्दा अग्लो स्थान कैलाली जिल्लामा पर्ने गार्वा (Garva) हो, जसको उचाइ १,८७२ मिटर रहेको,
• विशेषता: यो नेपालको सबैभन्दा कान्छो र कलिलो पर्वत श्रेणी हो, जसलाई 'बाह्य हिमालय' (Outer Himalaya) पनि भनिन्छ; यहाँको माटो बालुवा, कंकड र गेग्र्यानले बनेको हुनाले निकै कमलो रहेको,
• क्षेत्रफल: चुरे क्षेत्रले नेपालको कूल क्षेत्रफलको करिब १२.७ प्रतिशत भूभाग ओगटेको,
• संरक्षण: चुरे क्षेत्रको संरक्षणका लागि नेपाल सरकारले 'राष्ट्रपति चुरे-तराई मधेश संरक्षण विकास समिति' मार्फत विशेष कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको,
• सथानीय नामहरु: चुरेलाई कोशी पूर्व चुलाचुली, दाङ क्षेत्रमा डन्डुवा, र सुदूरपश्चिममा मुर्किया भनिन्छ,

• अवस्थिति: यो चुरे श्रेणीको उत्तर र हिमालय पर्वत श्रेणीको दक्षिणमा अवस्थित
• उचाइ: समुद्री सतहदेखि करिब १,५०० मिटरदेखि ३,५०० मिटर (१२,००० फिट) सम्मको उचाइमा यो श्रेणी फैलिएको,
• सर्वोच्च शिखर: महाभारत श्रेणीको सबैभन्दा अग्लो स्थान दोलखा जिल्लामा पर्ने शैलुङ डाँडा हो, जसको उचाइ ३,५०० मिटर रहेको,
• उपनाम: यस श्रेणीलाई 'लघु हिमालय' (Lesser Himalaya) र यसको रमणीय तथा स्वास्थ्यकर हावापानीका कारण 'नेपालको हावाखोरी' (Hill-Station of Nepal) भनिन्छ,
• नदीहरूको प्रभाव: कोशी, गण्डकी र कर्णाली जस्ता ठुला नदीहरूले यस श्रेणीलाई छेडेर गहिरा गल्छीहरू (Canyons) बनाएका,

• अवस्थिति: यो चुरे पर्वत र महाभारत शृङ्खलाको बीचमा तथा महाभारतको उत्तरतर्फ फैलिएको फराकिलो भू-भाग
• विशेषता: यहाँ नदीहरूले बगाएर ल्याएको पाँगो माटोले बनेका ठुला–ठुला उपत्यका, टार र बेसीहरू रहेका; यो क्षेत्र पहाडी प्रदेशको सबैभन्दा उर्वर र घना बसोबास भएको क्षेत्र,
• प्रमुख उपत्यकाहरू: काठमाडौँ, पोखरा, त्रिशूली, पाँचखाल, बनेपा, दाङ र सुर्खेत जस्ता प्रसिद्ध उपत्यकाहरू यसै क्षेत्रमा पर्दछन्,
• प्रसिद्ध टारहरू: तुम्लिङटार (सङ्खुवासभा), रुम्जाटार (ओखलढुङ्गा), मङ्गलटार (काभ्रे), खुमलटार (ललितपुर), सल्यानटार (धादिङ) र पालुङटार (गोरखा) यस क्षेत्रका महत्वपूर्ण टारहरू
• क्षेत्रफल: मध्यभूमि क्षेत्रले नेपालको कूल क्षेत्रफलको करिब २९.५ प्रतिशत भूभाग ओगटेको,

१.) खास तराई:

• अवस्थिति: यो तराई प्रदेशको सबैभन्दा दक्षिणी भागमा भारतको सिमानासम्म फैलिएको समथर भूभाग,
• उचाइ: समुद्री सतहदेखि ५९ मिटर (धनुषा जिल्लाको मुसहर्निया) देखि २०० मिटर सम्मको उचाइमा यो क्षेत्र अवस्थित,
• माटो र कृषि: यहाँ नदीहरूले बगाएर ल्याएको अत्यन्त उर्वर पाँगो माटो (Alluvial Soil) पाइन्छ; खेतीपातीका लागि निकै उपयुक्त भएकाले यसलाई 'नेपालको अन्न भण्डार' (Granary of Nepal) भनिन्छ,

• अवस्थिति: यो खास तराईको उत्तर र चुरे पर्वतको फेदीमा अवस्थित एउटा साँघुरो पेटी
• उचाइ: यो क्षेत्र समुद्री सतहदेखि २०० मिटरदेखि ३०० मिटर सम्मको उचाइमा फैलिएको,
• चौडाइ: यसको उत्तर-दक्षिण चौडाइ करिब ८ देखि १२ किलोमिटर रहेको,
• विशेषता: यो क्षेत्र चुरेबाट बगेर आउने नदीहरूले थुपारेका बालुवा, कंकड, ढुङ्गा र गेग्र्यानले बनेको; यहाँको माटो छिद्रयुक्त हुने भएकाले साना नदीहरू जमिनमुनि हराउँछन् र तराईमा पुन: देखा पर्दछन्,
• वनस्पति: यहाँ प्रसिद्ध 'चारकोसे झाडी' र ठुला सालका वनहरू पाइन्छन्,

• अवस्थिति: यो उत्तरमा महाभारत श्रेणी र दक्षिणमा चुरे (शिवालिक) श्रेणीको बीचमा चारैतिर पहाडले घेरिएर रहेको विशाल उपत्यका; भू-वैज्ञानिक भाषामा यसलाई 'दुन' भनिन्छ,
• उचाइ: यो समुद्री सतहदेखि ३०० मिटरदेखि ६१० मिटर सम्मको उचाइमा अवस्थित,
• क्षेत्रफल: यसले नेपालको कूल क्षेत्रफलको करिब ८.५ प्रतिशत भूभाग ओगटेको,
• समावेश ७ जिल्लाहरू: पूर्वदेखि पश्चिमको क्रममा— उदयपुर, सिन्धुली, मकवानपुर, चितवन, नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व), दाङ र सुर्खेत
• जिल्लाको आकार: क्षेत्रफलका आधारमा यहाँको सबैभन्दा ठुलो जिल्ला दाङ र सबैभन्दा सानो जिल्ला नवलपुर (नवलपरासी पूर्व)